Ostrowska synagoga po kompleksowym odrestaurowaniu stała się miejscem organizowania wydarzeń artystycznych, kulturalnych, społecznych. Obecnie funkcjonuje pod nazwą Forum Synagoga w Ostrowie Wielkopolskim.
Jest ona integralną częścią Ostrowskiego Centrum Kultury, samorządowej instytucji kultury. Przede wszystkim spełnia ważną rolę w ostrowskiej społeczności i całym regionie – kulturotwórczą, integracyjną i dbającą o dziedzictwo regionalne.
Forum Synagoga w Ostrowie Wielkopolskim znajduje się przy ulicy Raszkowskiej 21, na wprost skrzyżowana z ulicą M. Konopnickiej.
Ostrowska Synagoga – trochę historii
W Ostrowie Wielkopolskim mieszkała duża społeczność żydowska, która w XIX wieku zdecydowała się na zbudowanie nowej synagogi. Kamień węgielny wmurował 7 kwietnia 1857 rabin z Kępna Mojżesz Stössel, a autorem projektu był mistrz murarstwa Moritz Landé. Budowę zakończono w 1860 roku.
W ostrowskiej synagodze 10 października 1872 roku doszło do tragedii podczas modłów w dniu Jom Kippur (Dzień Pojednania). Zginęło tam 19 osób w wyniku zawalenia się schodów. W synagodze zgasły lampy gazowe, a na balkonach wybuchła panika. Wtedy przebywały tam kobiety i dzieci i pod uciekającymi z synagogi ludźmi zawaliły się schody. Wśród ofiar było 18 osób narodowości żydowskiej i 1 chrześcijańska dziewczynka.
W 1903 roku dokonano gruntownego remontu synagogi kosztem 12 tysięcy marek.
Podczas II Wojny Światowej synagoga nie została wyburzona z uwagi specyficzny mikroklimat w jej wnętrzu. Dlatego zlokalizowano tam został magazyn alkoholi i żywności, a po zakończeniu wojny budynek pełnił funkcje magazynowe.
W latach 80 i 90 XX wieku pojawiło się kilka projektów adaptacyjnych, jednak nie zostały one zrealizowane. Rzeczywiście przeprowadzono tylko kilka niezbędnych prac renowacyjnych i zabezpieczających.
Forum Synagoga w Ostrowie – zdjęcie od ulicy Raszkowskiej
Sprawy własnościowe synagogi zostały uregulowane w roku 2006. Samorząd zapłacił Gminie Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu 225 tysięcy zł. Dodatkowo zobowiązał się do wybudowania na własny koszt dwóch lapidariów na miejscach dawnych cmentarzy żydowskich.
Następnie po zorganizowanym przetargu na kompleksową modernizację synagogi 18 stycznia 2010 podpisano umowę i od lutego 2010 rozpoczęły się prace renowacyjne. Uroczyste otwarcie odbyło się 1 i 2 października 2011. W ramach Dni Otwartych zwiedzający mieli możliwość obejrzeć wnętrze odrestaurowanej synagogi.
Ostrowska synagoga jest jedyną w Polsce zachowaną wielkomiejską synagogą w stylu mauretańskim. Można ją oczywiście uznać, za jeden z najcenniejszych zabytków architektury sakralnej miasta Ostrowa Wielkopolskiego.
Forum Synagoga jest ważnym miejscem na kulturalnej mapie Ostrowa Wielkopolskiego. Przede wszystkim organizowane są koncerty, wykłady, spotkania kulturalne i społeczne. Ponadto odbywają się w Forum Synagoga wystawy oraz obiekt można zwiedzać.
